klasa O – urządzenia posiadają tylko ochronę podstawową (izolację roboczą);
klasa I – urządzenia posiadają izolację roboczą i zacisk do ochrony dodatkowej;
klasa II – urządzenia posiadają izolację; ochronną (podwójną lub wzmocnioną);
klasa III – urządzenia na napięcie nie przekraczające napięcia bezpiecznego UL.

a) dla prądu przemiennego:
– 50 V – warunki środowiskowe 1 (pomieszczenia suche)
– 25 V – warunki środowiskowe 2 (pomieszczenia mokre i gorące)

b) dla prądu stałego:
– 120 V – warunki środowiskowe 1 (pomieszczenia suche)
– 60V – warunki środowiskowe 2 (pomieszczenia mokre i gorące)

Napięcie bezpieczne UL jest to największa bezpieczna wartość napięcia roboczego lub dotykowego, utrzymująca się długotrwale

Środki ochrony indywidualnej, aby zapewnić wystarczającą i skuteczną ochronę powinny:
być odpowiednio dobrane do istniejącego zagrożenia oraz uwzględniać warunki na danym stanowisku;
uwzględniać wymagania ergonomii oraz w możliwie minimalnym stopniu powodować niedogodności związane z ich noszeniem (masa, gabaryty, regulacja, rozmiary);
dać się dopasować względem siebie bez zmniejszenia ich właściwości ochronnych w przypadku występowania więcej niż jednego zagrożenia i konieczności jednoczesnego stosowania kilku środków ochrony indywidualnej;
być odpowiednio dopasowane do użytkownika – po wykonaniu odpowiednich regulacji;
być stosowane zgodnie z przeznaczeniem i wymogami opisanymi w instrukcji – instrukcja powinna być opracowana dokładnie i zrozumiale w języku polskim zgodnie z wymogami rozporządzenia;

Warunki stosowania ochron powinny być określone w instrukcji bezpiecznego prowadzenia prac oraz być zgodne z oceną ryzyka. Instrukcje powinny być dostępne dla użytkownika. Pracownik powinien być przeszkolony w zakresie ich użytkowania.
posiadać oznakowanie CE oraz deklarację zgodności WE – każdy środek wprowadzony na rynek powinien być poddany odpowiedniej procedurze oceny typu WE. W przypadku środków zabezpieczających przed upadkiem, ocena typu WE powinna być dokonana przez jednostkę notyfikowaną. W deklaracji zgodności producent zaświadcza, iż dany środek został wykonany zgodnie z wymogami dyrektywy i odpowiednio przebadany. Najprostszym sposobem (aczkolwiek nieobowiązkowym) spełnienia wymogów dyrektywy, jest zastosowanie wymogów zawartych w normach zharmonizowanych z dyrektywą;
być identyfikowalne – posiadać swoją nazwę i numer identyfikacyjny. Jeżeli w wyniku użytkowania znaki te zostały zatarte, wówczas należy środek wyeliminować z użytkowania;
być ewidencjonowane – należy założyć kartę użytkowania sprzętu (z określonym numerem identyfikacyjnym środka ochrony), danymi użytkownika, datą wydania oraz polami kontroli okresowej. Zwykle taka karta dostarczana jest przez producenta sprzętu.

Należy przeprowadzać okresowe kontrole – sprzęt powinien być kontrolowany przez użytkownika przed każdym użyciem oraz okresowo przez osobę upoważnioną (zgodnie z wymogami instrukcji), a odpowiedni wpis dokonany w karcie użytkowania sprzętu;
Nie należy przekraczać okresu trwałości – każdy środek posiada okres trwałości (datę ważności) po przekroczeniu którego należy sprzęt wyeliminować. Oczywiście okres ten może ulec skróceniu, jeżeli sprzęt powstrzymał upadek lub nastąpiło jego uszkodzenie;
Należy przechowywać i konserwować środki zgodnie z instrukcją producenta.

posiadać odpowiednie kwalifikacje udokumentowane odpowiednim kierunkowym wykształceniem lub posiadać ukończone kursy zawodowe,
posiadać aktualne świadectwo kwalifikacyjne
przejść stosowne przeszkolenie BHP, oraz własnoręcznie podpisać odpowiednią dokumentację dotyczącą szkolenia ,
przejść przeszkolenie w celu zapoznania się ze stanowiskiem pracy, tj. obiektem i urządzeniami podlegającymi obowiązkom służbowym,
przejść badania lekarskie, i uzyskać orzeczenie lekarskie o dopuszczeniu do pracy na wskazanym stanowisku.

Czynności jakie elektryk konserwator powinien wykonać przed przystąpieniem do pracy:

Przed przystąpieniem do wykonywania pracy elektryk powinien wyłączyć urządzenie lub instalację elektroenergetyczną.
Wyłączenie powinno być wykonane w taki sposób, aby uzyskać widoczną przerwę w obwodach zasilających urządzenie lub instalację(widoczność przerwy z miejsca wykonywania prac nie jest warunkiem koniecznym).
Za widoczną przerwę należy uważać:
a)widoczne otwarcie zestyków łącznika na odległość bezpieczną,
b) wyjęcie wkładek bezpiecznikowych,
c)zdemontowanie części obwodu elektrycznego.
Przed rozpoczęciem prac przy urządzeniach, instalacjach i sieciach elektroenergetycznych wyłączonych spod napięcia należy:
a)Sprawdzić brak napięcia w wyłączonym obwodzie.
b) Zastosować odpowiednie zabezpieczenie przed przypadkowym włączeniem napięcia.
c) Uziemić wyłączone urządzenie.
d) Wywiesić odpowiednie tablice ostrzegawcze, nakazu, zakazu i informacyjne ewentualnie ogrodzić teren wykonywanych prac żeby uniemozliwić dostęp osób postronnych do miejsca wykonywanych prac naprawczych.

Zasady bezpieczeństwa podczas wykonywania prac naprawczych:

Jednoosobowo mogą być wykonywane tylko prace w warunkach niezaliczonych do szczególnie zagrażających zdrowiu lub życiu ludzkiemu.
Prace wykonywane poza stałymi pomostami roboczymi na wysokości powyżej 1 metra od poziomu podłoża mogą być prowadzone tylko przy zastosowaniu odpowiednich środków technicznych chroniących przed upadkiem z wysokości, np. podnośników, pomostów, rusztowań, szelek bezpieczeństwa oraz właściwych dla danego rodzaju prac narzędzi i środków ochrony indywidualnej.
Prace w warunkach szczególnego zagrożenia zdrowia lub życia ludzkiego powinny być wykonywane przez co najmniej dwóch pracowników. Do prac wykonywanych w warunkach szczególnego zagrożenia zdrowia lub życia ludzkiego zalicza się między innymi prace:
konserwacyjne, modernizacyjne i remontowe przy urządzeniach elektroenergetycznych znajdujących się całkowicie lub częściowo pod napięciem,
wykonywane w pobliżu nieosłoniętych urządzeń elektroenergetycznych lub ich części, znajdujących się pod napięciem,
przy wykonywaniu prób i pomiarów przy urządzeniach elektroenergetycznych,

Zabonione jest:

Wykonywania jakichkolwiek czynności przy urządzeniach i instalacjach elektroenergetycznych przez osoby nieupoważnione (bez świadectwa kwalifikacyjnego).
Przystępowania do wykonywania jakichkolwiek czynności przy urządzeniach i instalacjach elektroenergetycznych bez sprawdzenia braku napięcia.
Eksploatowania urządzeń i instalacji elektroenergetycznych bez osłon, ochron i innych przewidzianych dla tych urządzeń zabezpieczeń.
Zdejmowania osłon z części ruchomych urządzeń i instalacji elektroenergetycznych w czasie ruchu.
Wykonywania przez osoby nieupoważnione zmian osłon, ochron i innych istniejących zabezpieczeń urządzeń i instalacji elektroenergetycznych.
Podczas oględzin urządzeń i instalacji elektroenergetycznych zdejmowania osłon i barier ochronnych, otwierania celek, wchodzenia na konstrukcje oraz zbliżania się do nieosłoniętych części urządzeń i instalacji znajdujących się pod napięciem.
Wykonywania robót w warunkach złej widoczności w miejscu pracy.

Zalecenia końcowe:

W razie pożaru ściśle stosować się do instrukcji ochrony przeciwpożarowej, z którą powinien być zapoznany każdy pracownik.
W przypadkach innych zaistniałych zagrożeń natychmiast zawiadomić przełożonego i (w razie potrzeby) właściwe służby ratownicze.
W przypadku nastąpienia porażenia prądem elektrycznym, porażonego należy natychmiast uwolnić spod działania prądu elektrycznego z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków bez narażania życia innych osób. Oraz w miarę możliwości udzielić pierwszej pomocy przedlekarskiej osobiście, lub przez osobę przeszkoloną.
Każdy pracownik jest zobowiązany przerwać pracę, gdy występują warunki stwarzające zagrożenie zdrowia i życia wykonujących pracę.
Podstawowy sprzęt ochronny, przypisany do obowiązków oraz stanowiska pracy należy utrzymywać w czystości oraz konserwować. Przed każdym użyciem wymagane jest sprawdzenie stanu oraz poprawności działania sprzętu .
Każdy zaistniały wypadek przy pracy zgłaszać swojemu bezpośredniemu przełożonemu, a stanowisko pracy pozostawić w takim stanie, w jakim zdarzył się wypadek.

Mierząc rezystancję izolacji sprawdzamy stan ochrony przed dotykiem bezpośrednim.

Pomiar rezystancji izolacji opiera się na pomiarze natężenia prądu płynącego przez izolację pod wpływem przyłożonego napięcia pomiarowego. Najprostszym sposobem kontroli stanu izolacji jest pomiar punktowy. Polega on na pomiarze rezystancji badanej izolacji, raz na określony czas. Pomiar wykonujemy prądem stałym, aby wyeliminować wpływ pojemności na wynik pomiaru. Odczyt wyniku pomiaru następuje po ustaleniu się wskazania (po ok. 0,5 do 1 min). Odczytujemy wtedy natężenie prądu płynącego przez izolację pod wpływem przyłożonego napięcia na skali przyrządu wyskalowanej w MΩ. Wymagana dokładność pomiaru rezystancji wynosi do 20%.

Pomiary rezystancji izolacji wykonujemy:

- miernikami rezystancji izolacji o własnym źródle napięcia probierczego d.c. (induktor lub bateria

z przetwornicą elektroniczną) – dla uniknięcia wpływu pojemności.

Stosuje się napięcia 250 V, 500 V, 1000 V i 2500 V, a odpowiednie do tych napięć zakresy

pomiarowe wynoszą 50 MΩ, 200 MΩ, 1 GΩ, 20 GΩ.

- napięciem sieciowym za pomocą miliamperomierza (w instalacjach d.c.),

- innymi metodami specjalnymi.

Instalacja odgromowa zewnętrzna

ma na celu przejęcie prądu pochodzącego z wyładowania pioruna i sprowadzenie go do ziemi w sposób zapewniający bezpieczeństwo ludzi, konstrukcji budynku oraz urządzeń elektrycznych i elektronicznych. Prąd piorunowy powinien być rozprowadzany jak największą liczbą przewodów. Poza specjalną instalacją odgromową mogą być wykorzystane istniejące elementy przewodzące budynku.

Instalacja zewnętrzna składa się z:
zwodów przejmujących prąd od pioruna, które układa się w najwyższych miejscach dachu (na kominach, kalenicy itp.) i przyłącza do nich wszystkie metalowe przedmioty (rynny, wywietrzniki); zwody mają formę przewodów lub metalowych płaskowników, można też wykorzystać pokrycie dachowe z blachy (pod warunkiem, że ma dostateczną grubość),
przewodów odprowadzających i uziemiających, łączących zwody z uziomami; przewody odprowadzające układa się na ścianach zewnętrznych budynku z dala od okien i drzwi i łączy z przewodami uziemiającymi przez zaciski kontrolne,
uziomów służących do rozprowadzenia prądu w ziemi; jako uziomy mogą być wykorzystane metalowe elementy konstrukcji (zbrojenie fundamentów, rurociągi).

Instalacja odgromowa wewnętrzna

zapobiega tworzeniu się tak zwanych przepięć przez wyrównanie potencjałów między wszystkimi instalacjami w budynku. Stosuje się ją niezależnie od tego, czy w budynku jest przewidziana instalacja odgromowa zewnętrzna. Polega na zainstalowaniu w budynku połączeń wyrównawczych (szyny ekwipotencjalnej z zaciskami) i ograniczników przejmujących prąd przepięciowy i odprowadzających go bezpośrednio do uziomu.

Ograniczniki pierwszego stopnia (klasy B) stosuje się w przypadku, gdy istnieje prawdopodobieństwo przeniknięcia prądu piorunowego do instalacji wewnętrznej: w budynkach z instalacją odgromową lub przyłączem elektrycznym napowietrznym. Ograniczniki instaluje się w złączu lub przy głównej rozdzielnicy budynku. Ograniczniki drugiego stopnia (klasy C) instaluje się przy głównej rozdzielnicy budynku (w odległości kilku metrów od ograniczników klasy B). Ograniczniki trzeciego stopnia (klasy D) instaluje się bezpośrednio przed chronionymi urządzeniami.

Istnieją dwa podstawowe rodzaje przyłączy:

» przyłącze kablowe

- nasza instalacja połączona jest z siecią energetyczną kablem podziemnym. Miejscem połączenia instalacji do sieci jest najczęściej złącze kablowo-pomiarowe lub kablowe. Samo złącze (estetyczna skrzynka) usytuowane jest w granicy działki. W takim złączu znajduje się licznik energii elektrycznej oraz zabezpieczenia główne (do których użytkownik nie ma dostępu – są one własnością Zakładu Energetycznego). Złącze może też być umieszczone w murze budynku, jednak większość Zakładów Energetycznych odchodzi od tego rozwiązania.
Przyłącze kablowe można wykonać zarówno z linii kablowej jak i napowietrzanej.

» przyłącze napowietrzne

- możliwe do wykonania tylko wtedy, gdy w pobliżu budynku przebiega napowietrzna linia energetyczna. Ze względu na walory estetyczne tego typu przyłącza wykonuje się już bardzo rzadko.

Najdogodniejszym rozwiązaniem jest usytuowane w granicy działki złącze kablowo-pomiarowe, czyli takie, w którym zamontowany jest licznik energii elektrycznej i zabezpieczenia główne. Ma ono tę zaletę, że postawione już na początku budowy zastępuje skrzynkę budowlaną. Dodatkowo umożliwia dokonywanie odczytu stanu licznika podczas nieobecności użytkownika.

Procedura przyłączenia do sieci

W celu możliwości korzystania z energii elektrycznej w danym obiekcie musimy wykonać dwa kroki:

1. podłączyć instalację do sieci energetycznej Zakładu Energetycznego,
2. zawrzeć „Umowę o sprzedaży energii elektrycznej i świadczeniu usług przesyłowych”.

Dokonując zakupu działki budowlanej koniecznie sprawdźmy, czy zasilanie energetyczne terenu, na którym leży działka, przewidziane jest w zatwierdzonym „miejscowym planie zagospodarowania terenu”. Bowiem tylko w tym przypadku skorzystasz z możliwości zryczałtowanych opłat za przyłączenie do sieci energetycznej. W innej sytuacji musisz liczyć się z kosztami wyliczonymi na podstawie rzeczywistych, indywidualnych kosztów przyłączenia.

Przyłączenie nowych obiektów

Zgodnie z obowiązującym prawem za wykonanie przyłącza odpowiada Zakład Energetyczny, na którego terenie działania znajduje się budynek.

Aby przyłączyć nowy obiekt do sieci energetycznej, należy skontaktować się z Biurem Obsługi Klienta Zakładu Energetycznego, pobrać i wypełnić odpowiedni wniosek. Wypełniając „Wniosek o wydanie Warunków Technicznych Przyłączenia” należy podać, jaką maksymalną moc chcemy pobierać z sieci Zakładu (w przypadku instalacji standardowych moc pomogą nam określić pracownicy Zakładu), w przypadku instalacji i użytkowania energii elektrycznej ponadstandardowo, potrzebną moc określi nam projektant instalacji (niektóre Zakłady Energetyczne oferują również profesjonalne doradztwo w tym zakresie).

Druk wniosku pobierzemy we właściwym terenowo Zakładzie Energetycznym (lub z jego strony internetowej, jeżeli dany Zakład udostępnia taką usługę). Najlepiej jednak udać się osobiście do Biura Obsługi Klienta danego zakładu, gdzie można taki druk pobrać i z pomocą pracownika poprawnie go wypełnić.